Kryzys programu „Czyste Powietrze”: Dramatyczny spadek wniosków i apel do rządu

Największy w Polsce program proekologiczny przechodzi najpoważniejszy kryzys w swojej historii. Mimo szumnych zapowiedzi o przyspieszeniu termomodernizacji, statystyki pokazują brutalną prawdę: Polacy przestają wierzyć w „Czyste Powietrze”. Dlaczego to ważne TERAZ? Bo 1 kwietnia 2026 r. koalicja ponad 20 organizacji społecznych wystosowała pilny apel do premiera, ostrzegając, że przy obecnym tempie prac modernizacja polskich domów zajmie nie lata, a dekady.

Statystyki, które nie kłamią: Pięciokrotny spadek zainteresowania

Dane zaprezentowane podczas finału kampanii „Zobacz, czym oddychasz” są alarmujące. Program, który miał być silnikiem napędowym polskiej transformacji energetycznej, wyraźnie wyhamował.

Liczby obrazujące skalę zapaści:

• Rok 2025: Złożono zaledwie ok. 55 tys. wniosków.
• Porównanie: To blisko pięciokrotnie mniej niż w rekordowym 2024 roku.
• Perspektywa: Przy tym tempie osiągnięcie celu 2,5 mln zmodernizowanych domów zajmie około 40 lat.

Dlaczego Polacy rezygnują z dotacji?

Sygnatariusze apelu (m.in. Polski Alarm Smogowy, Greenpeace Polska, Instytut Reform) wskazują na konkretne bariery, które skutecznie zniechęcają beneficjentów do ubiegania się o środki.

Główne grzechy systemu:

• Biurokratyczny labirynt: Skomplikowane procedury i niejasne zasady wypełniania wniosków.
• Niewydolność urzędów: Długi czas oczekiwania na decyzję i wypłatę środków.
• Bariera finansowa: Brak realnego dostępu do wsparcia dla osób o najniższych dochodach.
• Utrata zaufania: Niepewność co do ciągłości finansowania programu (szczególnie po zawieszeniach w poprzednich latach).

Mobilne „płuca” obnażają prawdę o smogu

Kampania edukacyjna Polskiego Alarmu Smogowego pokazała, że problem zanieczyszczenia powietrza nie zniknął wraz z końcem sezonu grzewczego. Mobilna instalacja ludzkich płuc w ciągu kilku tygodni zmieniała kolor z białego na czarny nawet w miejscowościach, w których oficjalnie nie prowadzi się pomiarów jakości powietrza.

„Poprawa efektywności energetycznej budynków to nie tylko czyste powietrze, ale przede wszystkim bezpieczeństwo energetyczne kraju i mniejsza zależność od importu paliw” – podkreślają autorzy apelu.

Szeroki front nacisku na rząd

To nie pierwszy głos sprzeciwu. Wcześniej do premiera apelowały również samorządy reprezentujące ponad tysiąc gmin. Teraz koalicja organizacji społecznych, medycznych i naukowych domaga się:

1. Uproszczenia procedur i drastycznego cięcia biurokracji.
2. Usprawnienia wypłat dofinansowań dla beneficjentów.
3. Wznowienia wsparcia dla budynków wielorodzinnych.
4. Realizacji zapowiedzi zawartych w umowie koalicyjnej z 2023 r.

Czy program przetrwa próbę czasu?

Obecny marazm w programie „Czyste Powietrze” to zagrożenie dla zdrowia publicznego i portfeli obywateli. Eksperci ostrzegają, że bez natychmiastowej interwencji premiera i naprawy mechanizmów finansowych, Polska nie tylko nie spełni norm klimatycznych, ale pozostawi miliony ludzi w domach, których nie stać na ogrzanie. Czas na „pudrowanie rzeczywistości” się skończył – potrzebne są systemowe rozwiązania.