Przełom wiatrakowy w Sejmie: 500 metrów i bezpośrednie zyski dla mieszkańców

Sejm uchwalił długo wyczekiwaną nowelizację ustawy wiatrakowej, która ma odblokować potencjał lądowej energetyki wiatrowej w Polsce. Dokument, przyjęty w czerwcu 2025 r., wprowadza rewolucyjne zmiany: od zmniejszenia dystansu turbin od zabudowań, po bezpośrednie dopłaty dla sąsiadów farm wiatrowych. Dlaczego to ważne TERAZ? Ponieważ ustawa zawiera również kluczowe dla milionów Polaków przedłużenie mrożenia cen prądu do końca 2025 roku.

20 000 zł rocznie dla sąsiadów wiatraków

To najbardziej zaskakująca i nowatorska zmiana w projekcie. Aby zwiększyć akceptację społeczną dla nowych inwestycji, rząd wprowadził mechanizm bezpośredniego dzielenia się zyskiem z mieszkańcami.

Finansowe korzyści z sąsiedztwa:

• Dla mieszkańców: Osoby żyjące w promieniu 1000 metrów od turbiny mogą otrzymać nawet 20 000 zł rocznie. Kwota ta ma być uzależniona od mocy zainstalowanej turbiny (naliczana od każdego MW).
• Dla gmin: Samorządy mają zyskać do 150 000 zł rocznie dodatkowych wpływów z podatków od każdej farmy.
• Wirtualny prosument: Inwestorzy będą musieli zaoferować mieszkańcom co najmniej 10% mocy farmy na zasadach prosumenta wirtualnego (udziały w produkcji prądu po kosztach budowy).

Nowa odległość: 500 metrów zamiast 700

Ustawa ostatecznie zrywa z restrykcyjną zasadą 10H (dziesięciokrotność wysokości wiatraka) i liberalizuje zeszłoroczną normę 700 metrów.

Kluczowe zasady lokalizacji:

1. Minimalny dystans: Turbiny będzie można stawiać już 500 metrów od domów.
2. Decyzyjność lokalna: To gmina, poprzez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i obowiązkowe konsultacje społeczne, zdecyduje, czy i gdzie staną maszyny.
3. Repowering: Nowe prawo ułatwia wymianę starych, mało wydajnych turbin na nowoczesne jednostki o dużej mocy (tzw. repowering).

Mrożenie cen prądu przedłużone do końca 2025 r.

W obliczu niepewności rynkowej, posłowie wpisali do ustawy „bezpiecznik” dla gospodarstw domowych. Mrożenie cen energii na poziomie 0,5 zł netto/kWh (0,62 zł brutto/kWh), które miało wygasnąć we wrześniu, zostaje utrzymane do 31 grudnia 2025 r. Na ten cel zarezerwowano w budżecie dodatkowe 900 mln zł.

Nie tylko wiatr: Biometan i magazyny energii

Choć ustawa potocznie nazywana jest „wiatrakową”, reguluje ona znacznie szerszy obszar OZE:

• Biometan: Wprowadzono system aukcyjny dla dużych instalacji biometanowych oraz ułatwienia w budowie gazociągów bezpośrednich do przesyłu biogazu.
• Magazyny energii: Zmieniono zasady doboru parametrów magazynów dla prosumentów, co pozwoli na instalowanie urządzeń o większej mocy, lepiej dopasowanych do domowych potrzeb.

Czy prezydent podpisze ustawę?

Losy ustawy ważą się teraz w Senacie, a następnie trafi ona na biurko prezydenta. Wpisanie do niej bezpośrednich korzyści finansowych dla obywateli (do 20 tys. zł rocznie) oraz przedłużenie ochrony przed drogim prądem jest odczytywane jako próba uniknięcia weta. Jeśli prawo wejdzie w życie, Polska zyska szansę na szybkie zwiększenie mocy wiatrowych z obecnych 11 GW do poziomu pozwalającego na realne obniżenie cen energii w całym kraju.