Czyste Powietrze 2026: Idą duże zmiany. Pierwsze nowości już w lipcu!

Najpopularniejszy program termomodernizacyjny w Polsce przechodzi kolejny lifting. Po zebraniu ponad 1,3 tysiąca uwag od samorządów i ekspertów, NFOŚiGW szykuje pakiet poprawek, które mają ułatwić życie właścicielom domów i ukrócić praktyki nieuczciwych firm. Dlaczego to ważne TERAZ? Ponieważ 8 kwietnia 2026 roku poznaliśmy harmonogram zmian: pierwsze z nich wejdą w życie już w wakacje, a walka z „naciągaczami” staje się priorytetem Funduszu.

Nowy harmonogram i rola EBI

Wiceprezes NFOŚiGW, Robert Gajda, potwierdził zakończenie kluczowych konsultacji. Jeśli prace analityczne zakończą się w czerwcu, lipiec 2026 roku będzie datą startu nowej odsłony programu.

Warto jednak pamiętać o pewnym ograniczeniu: część rewolucyjnych zmian, zwłaszcza tych dotyczących finansowania, wymaga zielonego światła od Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Oznacza to, że niektóre udogodnienia mogą wejść w życie dopiero w 2027 roku.

Kluczowe ułatwienia dla beneficjentów

Fundusz planuje zlikwidować bariery, które do tej pory zniechęcały część osób do składania wniosków.

Co ma się zmienić w procedurach?

• Koniec z wymogiem 3 lat posiadania domu: NFOŚiGW chce złagodzić zasadę, która miała zapobiegać nadużyciom, ale w praktyce uderzała w nowych nabywców starych domów.
• Więcej czasu na rozliczenie: Termin na rozliczenie prefinansowania ma zostać wydłużony ze 120 do 180 dni, co da inwestorom większy margines bezpieczeństwa przy opóźnieniach w pracach.
• Bon na audyt energetyczny: Rozważany jest mechanizm finansowania audytu „z góry” za pośrednictwem gminnych operatorów.

Waloryzacja dotacji: Odpowiedź na inflację

Koszty materiałów budowlanych i robocizny stale rosną, dlatego Fundusz planuje systemowe rozwiązanie problemu nieaktualnych stawek dofinansowania.

Najważniejsze zmiany w cenniku:

• Coroczna aktualizacja: NFOŚiGW rozważa wprowadzanie corocznej waloryzacji maksymalnych kwot dotacji.
• Inflacyjne „bezpieczniki”: W przypadku gwałtownego wzrostu cen, stawki mogłyby być aktualizowane częściej niż raz w roku.
• Tabela kosztów jednostkowych: Nadal będzie obowiązywać, ale jej wartości mają być bliższe realnym cenom rynkowym.

Wojna z nieuczciwymi wykonawcami

Problemem programu były firmy, które pobierały zaliczki i znikały z placu budowy. NFOŚiGW chce położyć temu kres, wprowadzając twarde zabezpieczenia finansowe.

Nowe mechanizmy ochrony:

• Weksle dla wykonawców: Firmy pobierające zaliczki będą musiały wystawiać weksle jako zabezpieczenie zwrotu środków w razie niewywiązania się z umowy (wymaga zgody EBI).
• Lista zaufanych firm: Prace nad oficjalnym spisem wykonawców trwają, ale Fundusz szuka obiektywnych kryteriów, by uniknąć faworyzowania lokalnych „układów”.
• Nadzór nad operatorami: Jeśli operatorzy gminni będą faworyzować konkretne firmy, mogą stracić swoją funkcję.

Program w liczbach

Mimo przejściowych trudności, skala programu „Czyste Powietrze” pozostaje imponująca. Od marca 2025 roku wpłynęło już ponad 58 tysięcy wniosków, a łączna kwota wnioskowanego dofinansowania przekroczyła 3,6 mld zł. Lipcowe zmiany mają sprawić, że te środki będą wydawane sprawniej, a proces modernizacji polskiego budownictwa jednorodzinnego stanie się bezpieczniejszy dla portfela przeciętnego Polaka.