Rekuperacja – na czym polega technologia odzysku ciepła?

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła umożliwia znaczne obniżenie strat energii cieplnej w naszym domu. Inaczej znana jako rekuperacja, w połączeniu z pompą ciepła dodatkowo ma duży wpływ na zwiększenie energooszczędności danego budynku, co przekłada się na niższe koszty życia. Na czym polega wentylacja z odzyskiem ciepła? Czy warto inwestować w rekuperację? Przeczytaj nasz artykuł i sprawdź, czy to rozwiązanie jest dla Ciebie!

Co to jest rekuperacja i jak działa?

Rekuperacja to nic innego, jak wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Zasada jej działania opiera się na wywołaniu ruchu powietrza przez specjalne urządzenie –  rekuperator. Dzięki niemu możliwe staje się kontrolowanie powietrza nawiewanego i usuwanie go z pomieszczeń. Dodatkowo rekuperacja umożliwia odzysk ciepła z nagrzanego powietrza np. pompą ciepła. W ten sposób system przechwytuje zgromadzone w domu ciepło, aby ograniczyć jego straty i jednocześnie zapewnia odpowiednią wentylację. Mechaniczna kontrola ruchu powietrza różni się znacznie od wentylacji grawitacyjnej, która wykorzystuje zasysanie powietrza przez kominy (co skutkuje nie tylko problemami z usuwaniem wilgoci, ale przede wszystkim wychładzaniem pomieszczeń).

Najważniejszym elementem rekuperacji jest wcześniej wspomniany rekuperator. Wymiennik kieruje powietrzem w dwóch kierunkach, gdzie pierwszym strumieniem jest zimne i czyste powietrze pozyskane z zewnątrz. Drugi strumień z kolei to ciepłe, wilgotne i zanieczyszczone powietrze wyciągane przez kratki na suficie i ścianach (anemostaty). Rekuperator zbiera dwa rodzaje powietrza, gdzie każdy strumień płynie oddzielnym kanałem. Czyste powietrze pozyskiwane z zewnątrz przejmuje ciepło tego “zużytego”, które jest usuwane z domu. Na końcu świeże powietrze z odzyskaną energią cieplną wędruje kanałami wentylacyjnymi i dostaje się do wnętrza budynku. Odpowiednią jego jakość zapewniają specjalne filtry umieszczone w systemie.

Z czego zbudowany jest rekuperator?

Jak już wcześniej wspomniano, sercem rekuperacji jest rekuperator. Jego budowa na pierwszy rzut oka może wydawać się skomplikowana, choć to tylko pozory. Rekuperator posiada cztery króćce przyłączeniowe, do których z kolei podpięte są kanały wentylacji. Oto one:

  • wyrzutnia – odprowadza brudne powietrze z domu na zewnątrz,
  • czerpnia – przez niego płynie do rekuperatora zimne powietrze,
  • nawiew – doprowadza oczyszczone i ogrzane powietrze z rekuperatora do wnętrza domu,
  • wyciąg – odprowadza ciepłe, ale “zużyte” powietrze z pomieszczeń do rekuperatora,

Poszczególne kanały wentylacyjne mogą dzielić się na mniejsze kanaliki. Wcześniej wspomniane króćce mają najczęściej formę krótkiego odcinka rury, zakończonej kołnierzem lub gwintem. Dzięki nim możliwe staje się bezpieczne i szczelne połączenie całej wentylacji.

Zalety rekuperacji

Sam system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła pozwala na ograniczenie strat energii cieplnej o około . Warto jednak pamiętać, że wraz z rekuperacją stosuje się dodatkowe rozwiązania, takie jak np. efektywna izolacja czy pompy ciepła, co jest częste w przypadku niskoemisyjnych domów energooszczędnych. Połączenie kilku systemów może skutkować nawet kilkukrotnie mniejszymi stratami ciepła w porównaniu do budownictwa konwencjonalnego.

Rekuperacja to nie tylko korzyści w aspekcie finansowym, ale także zdrowotnym. System nieustannie wymienia powietrze przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej wilgotności. W ten sposób w naszym domu możemy żyć bez wdychania zanieczyszczeń pochodzących m.in. ze spalin samochodowych. Wentylacja mechaniczna pozwala także na wyeliminowanie ryzyka „wyhodowania” grzyba we własnych czterech kątach. Co więcej, rekuperacja to także ulga dla alergików, ponieważ system oczyszcza powietrze ze szkodliwych dla niektórych osób pyłków roślin.

Warto zaznaczyć, iż rekuperator jest wyposażony w czujniki, które reagują na stężenie dwutlenku węgla i wilgoć. Gdy np. organizujemy przyjęcie i w domu będzie więcej osób, system dostosuje się do panujących warunków i zacznie intensywniej pracować. Z drugiej strony, kiedy nie ma nikogo w domu, rekuperator będzie mógł “odpocząć”, co przełoży się na mniejszy pobór prądu. A jeśli zależy nam na jak największej oszczędności w kontekście energii elektrycznej, to warto pomyśleć o fotowoltaice.

Rekuperacja – ile wynosi koszt inwestycji?

Tak jak w przypadku większości rozwiązań energooszczędnych, rekuperacja to inwestycja, gdzie opłacalność leży głównie w niskich kosztach eksploatacyjnych. Cena rekuperacji zależy w dużej mierze od rodzaju komponentów. Dobrej jakości rekuperacja do domu o powierzchni ok. 100 m2 kosztuje kilkanaście tysięcy złotych już z instalacją. Wrażenie robią jednak wcześniej wspomniane koszty eksploatacji, które mogą wynieść ok. 300 zł z “hakiem” rocznie. Taka kwota wystarczy zarówno na zapewnienie zasilania energią elektryczną, jak i przeglądy oraz czyszczenie wentylacji mechanicznej.

Jeszcze mniej zapłacimy, jeśli dodatkowo zainwestujemy w instalację fotowoltaiczną. Dzięki niej możliwe staje się produkowanie własnego, ekologicznego prądu i uniezależnienie się od podwyżek prądu. Dlaczego? Moduły fotowoltaiczne produkują energię elektryczną, którą oświetlamy dom i zasilamy wszelkie sprzęty elektroniczne. Przy pokryciu przez instalację PV zapotrzebowania na prąd w ciągu roku płacimy zakładowi energetycznemu tylko za opłaty stałe, które wynoszą średnio kilkanaście złotych miesięcznie. Nie musimy kupować energii elektrycznej od dostawcy, ponieważ sami ją produkujemy, a tym samym eliminujemy opłaty zmienne, zależne od zużytych kWh.

Czy rekuperacja ma wady?

Wentylacja mechaniczna ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Pomimo wcześniej wspomnianej opłacalności pod względem eksploatacyjnym, niektóre osoby może zniechęcić potrzeba zainwestowania stosunkowo dużej sumy. Istnieje jednak możliwość zmniejszenia kosztów inwestycji w budowę miejsca do życia poprzez odpowiednie zaprojektowanie domu np. bez kominów wentylacyjnych (staną się zbędne przy rekuperacji).

Kolejną wadą wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła może być również hałas, który generuje instalacja. Warto jednak pamiętać, iż istnieje możliwość wyeliminowania tego problemu już na etapie projektu budynku czy ulokowania rekuperatora z dala od pomieszczeń, w których najczęściej przebywamy albo w nich śpimy. Co ciekawe, przy zastosowaniu rekuperacji nie trzeba otwierać okien, więc z drugiej strony pozbywamy się hałasu z zewnątrz. Dodatkowo ze względu na konstrukcję rekuperacji niezbędne jest odpowiednie rozprowadzenie kanałów wentylacyjnych, przez co zajmą one przestrzeń w rogach ścian i sufitów.

Rekuperacja z pompą ciepła – czy warto?

Wentylacja mechaniczna nie powinna stanowić samodzielną instalację grzewczą domu. Aby budynek mógł nosić miano energooszczędnego, trzeba połączyć rekuperację z innym rozwiązaniem. Z wentylacją mechaniczną najlepiej współpracuje pompa ciepła, ponieważ tanie ogrzewanie tą metodą może jeszcze bardziej obniżyć koszty. Rekuperator nie dopuści do strat energii wyprodukowanej przez pompę. W ten sposób zapotrzebowanie domu na ciepło może zostać obniżone nawet o połowę, a zmniejszenie strat ciepła wynosić 90%.

Do wykorzystania z rekuperacją najlepiej jest wybrać powietrzną pompę ciepła. Rozwiązanie to pozwala nie tylko na efektywne ogrzewanie i chłodzenie, ale także wentylowanie pomieszczeń z odzyskiem energii cieplnej oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej.

Biorąc pod uwagę restrykcyjny standard WT 2021 dotyczący budownictwa energooszczędnego, połączenie rekuperacji z pompą ciepła pozwoli spełnić te wymagania. Dodatkowo zamontowana instalacja fotowoltaiczna jeszcze bardziej obniży koszty życia w nowych domach.

Call Now Button